Het Besluit bemiddeling bij effectentransacties verduidelijkt wanneer diensten in het kader van aandelen‑ en overige effectentransacties onder de btw‑vrijstelling voor bemiddeling vallen. Aanleiding voor het besluit is dat in de praktijk al jaren discussie bestond over de reikwijdte van de vrijstelling, vooral bij geïntegreerde corporate‑finance en M&A‑diensten waarbij één adviseur het gehele traject van voorbereiding tot closing begeleidt. Met dit besluit wordt beoogd meer rechtszekerheid te geven en nauw aan te sluiten bij de Europese jurisprudentie over het begrip bemiddeling.
Centraal staat de omschrijving van bemiddeling als het “doen van het nodige” om twee partijen tot een overeenkomst inzake effecten te brengen, zonder dat de bemiddelaar zelf partij wordt of een eigen belang heeft bij de inhoud van die overeenkomst. Diensten waarbij de adviseur daadwerkelijk partijen bij elkaar brengt en toewerkt naar het sluiten van de aandelentransactie, worden in beginsel als vrijgestelde bemiddeling gezien, ook als partijen elkaar al kennen of als een deel van het proces via digitale platforms verloopt. Daartegenover staan diensten die wél met transacties samenhangen, maar geen bemiddeling vormen, zoals bedrijfseconomisch of juridisch advies, waarderingen, vendor‑due‑diligence en het louter opstellen of reviewen van contracten zonder actieve rol in het tot stand brengen van de deal; deze blijven in beginsel belast met btw.
Het besluit introduceert ook een fasen model waarin een effectentransactie wordt opgedeeld in oriënterende, voorbereidings‑, onderhandelings‑ en contractsluitingsfase. Een geïntegreerde opdracht die alle fasen omvat en duidelijk is gericht op het tot stand brengen van de aandelentransactie, kwalificeert volgens de staatssecretaris in ieder geval als vrijgestelde bemiddeling; dit biedt een praktische “safe harbor” voor many‑to‑one corporate‑finance mandaten. Wanneer een dienstverlener slechts één of enkele fasen verzorgt, bijvoorbeeld uitsluitend waarderingsadvies of alleen contractonderhandelingen, moet per geval worden beoordeeld of nog sprake is van bemiddeling of dat het om afzonderlijke, belaste advies‑ of ondersteuningsdiensten gaat, wat tot een gesplitste behandeling van de vergoeding kan leiden.
Voor de praktijk van M&A‑adviseurs, corporate‑finance kantoren en andere intermediairs biedt het besluit daarmee een duidelijker kader om te bepalen of hun diensten vrijgesteld zijn en in welke mate zij nog recht op aftrek van voorbelasting hebben. Partijen die tot nu toe zekerheidshalve btw in rekening brachten over geïntegreerde dealmandaten, kunnen aanleiding zien hun positie te heroverwegen en waar nodig in overleg met de Belastingdienst te treden over de gevolgen voor lopende en recente dossiers
